مجله پزشکی باهیکا
سالم بمانید

سازماندهی دستگاه عصبی ؛ وظایف اصلی سیناپس ها و نوروترنسمیتر ها – قسمت دوم

سازماندهی دستگاه عصبی ؛ وظایف اصلی سیناپس ها و نوروترنسمیتر ها – قسمت دوم

 

شما میتوانید قسمت اول این مقاله که به بررسی دستگاه عصبی پرداخته است را از اینجا بخوانید.

 سازماندهی دستگاه عصبی ؛ وظایف اصلی سیناپس ها و نوروترنسمیتر ها - قسمت دوم

ذخیره سازی اطلاعات – حافظه

تنها درصد کمی از اطلاعات حسی مهم باعث ایجاد پاسخ حرکتی نوری می شود، بیشتر اطلاعات باقی مانده برای کنترل فعالیت های حرکتی در آینده و برای استفاده از فرایند تفکر ذخیره می شوند. قسمت عمده ذخیره سازی اطلاعات در قشر مغز صورت می گیرد، ولی، حتی نواحی قاعده ای مغز و نخاع هم می توانند تعداد کمی اطلاعات را ذخیره کنند.
ذخیره سازی اطلاعات، فرآیندی است که ما آن را حافظه می نامیم، حافظه هم یکی از اعمال سیناپسی است، یعنی هر بار که انواع خاصی از پیام های حسی از سیناپس های متوالی می گذرند، این سیناپس ها دفعه بعد بهتر می توانند همان پیام ها را هدایت کنند. این فرآیند، تسهیل ” نامیده می شود.

پس از آن که پیام های حسی به دفعات زیاد از سیناپس ها عبور کردند عبور این پیام ها از سیناپسی به قدری تسهیل می شود که حتی پیام های تولید شده در خود مغز هم می توانند باعث هدایت ایمپالس ها از همان مسیتاب های متوالی شوند؛ حتی اگر گیرنده حسی تحریک نشده باشد. این حالت باعث می شود که شخص همان احساس اصلی را تجربه کند، اگرچه این تجربه در واقع فقط خاطره آن احساس اصلی است.

معلومات ما در مورد مکانیسم دقیق ایجاد تسهیل سیتاپسی در فرآیند حافظه همچنان اندک است.خاطره ها به محض ذخیره شدن در دستگاه عصبی، جزئی از مکانیسم پردازش مغز می شوند. فرآیند های تفکر مغز، تجربه های حسی جدید را با خاطره های ذخیره شده مقایسه می کنند؛ خاطره ها کمک می کنند تا اطلاعات حسی مهم و تازه انتخاب شوند و برای استفاده در آینده به سوی نواحی مناسب جهت ذخیره سازی هدایت شوند یا برای ایجاد پاسخ های فوری بدنی به سمت نواحی حرکتی هدایت کردند.

 

سطوح اصلی عملکرد دستگاه اعصاب مرکزی

دستگاه عصبی انسان توانایی های عملکردی خاصی را از مرحله تکامل به ارث برده است. در نتیجه، سه سطح اصلی دستگاه اعصاب مرکزی، که هر یک ویژگی های عملکردی خاص را دارد، به وجود آمده اند که عبارتند از ام س طح نخاعی ۳ س طح تحت قشری اساب کورتیکال با صبغیر تحتانی و ۳ سطح تری با مغز فوقات.

 

سطح نخاعی

ما اغلب فکر می کنیم که نخاع، تنها مسیر انتقال پیام از محیط بلی به مغز با برعکس از مغز به بدن است. اما این فکر از حقیقت به دور است. حتی پس از قطع نخاع در ناحیه بالای گردن، بسیاری از اعمال کاملا سازمان یافته نخاع همچنان ادامه می یابد. مثلا، مدار های نوروتی در نخاع می توانند اعمال زیر را انجام دهند:

۱) حرکات راه رفتن

۲) بازتاب هایی که باعث دور شدن قسمت هایی از بدن از محرک درزا می شوند؟

۳) بازتاب هایی که باها را برای نگه داشتن بدن در برابر جاذبه سفت می کنند؛

۴) بازتاب هایی که عروق خونی موضعی حرکت دستگاه گوارشی و ترشح ادرار را کنترل می کنند.

سازماندهی دستگاه عصبی ؛ وظایف اصلی سیناپس ها و نوروترنسمیتر ها - قسمت دوم
در حقیقت سطوح فوقانی دستگاه غایی اعمال خود را با ارسال مستقیم پیام ها به محیط بدن انجام نمی دهند؛ بلکه با ارسال پیام هایی به مراکز کنترلی نخاع دستور می دهند که این مراکز خواست آنها را انجام دهد.

 

سطح تحت قشری با مغز تحتانی

بیشتر اعمالی که ما آنها را فعالیت های ناخود آگاه می نامیم، در نواحی پایین مغز یعنی در یصل النخاع، پل مغز، مزانسفال، هیپوتالاموس، تالاموس، مخچه و عقده های قاعده ای کنترل می شوند. مثلا، کنترل ناخودآگاه فشار شریانی و تنفس، عمدتا در بصل النخاع و پل مغزی انجام می شود. کنترل تعادل، کار مشترک قسمت های قدیمی مخچه، تشکیلات مشبک بصل النخاع، بل معز و مزانسفال است.

بازتاب های تغذیه ای نظیر ترشح بزاق در پاسخ به طعم غذا و مکیدن لب ها، توسط نواحی واقع در یصل النخاع، پل مغز، مزانسفال، آمیگدال و هیپوتالاموس کنترل می شوند علاوه بر این بسیاری از حالات هیجانی مانند: خشم، تهیج. پاسخ جنسی، واکنش به درد و واکنش به لذت می توانند بعد از تخریب قسمت زیادی از قشر مخ همچنان بروز کنند

 

سطح قشری یا مغز فوقانی

پس از برشمردن بسیاری از اعمال دستگاه عصبی که می توانند در سطح نخاع و مغز تحتانی انجام شونده این پرسش مطرح می شود که وظیفه قشر مغز چیست؟ پاسخ این پرسش پیچیده است؛ اما در ابتدا باید به این حقیقیت اشاره کرد که قشر مغز میخون بسیار بزرگی از خاطر ده است. قشر مغز هیچ وقت به تنهایی عمل نمی کند، بلکه همیشه با همکاری مراکز تحتانی دستگاه عابی عمل می کند.
اعمال مراکز تحتانی سقز بدون همکاری فشر عبقره اغلب می دقت هستند. معمولا مخزن بزرگ اطلاعات قشر مغز، این اعمال را به کارهایی دقیق و تعیین کننده تبدیل می کند.

بالاخره قشر مغز برای بیشتر فرآیندهای فکری ما لازم است؛ اما در این زمینه نمی تواند خود به خود عمل کند. در واقع مراکز تحتانی مغز هستند که باعث بیداری قشر مغز می ش وند و از این طریق بانک خاطرات قشر مغز را به روی دستگاه تفکر مغز می گشایند. بنابراین هر قسمت از دستگاه عصبی، اعمال خاصی را انجام می دهد، اما این قشر مغز است که در دنیایی از اطلاعات ذخیره شده را برای استفاده ذهن ما می گشاید.

 

مطالب مرتبط

به این نظر پاسخ دهید

ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

code